Vaste Grond – een gesprek met Chawwa de Jong

Project Vaste Grond brengt persoonlijke verhalen van inwoners van Losser tot leven door ze te vertalen naar unieke kunstwerken van regionale kunstenaars. Deze werken werden in oktober gepresenteerd tijdens een expositie en krijgen nu een vervolg: om nog meer mensen de kans te geven ze te bekijken, reizen ze langs alle vijf dorpen van de gemeente Losser, waarbij de locaties maandelijks wisselen. Eén van de deelnemende kunstenaars is Chawwa de Jong. Onze razende reporter gaat met haar in gesprek over haar bijdrage als dichter en maker, waarin het thema thuiskomen centraal staat. Vanuit haar achtergrond als leerkracht, zangeres en fotograaf benadert zij kunst als iets dat ontstaat vanuit gevoel, ervaring en verbinding met de wereld om haar heen.

Voor het project schreef zij twee gedichten, Veilige Einder en Ik daalde af in de diepste zeeën, waarin de zee een dragend symbool vormt. Geïnspireerd door het idee dat haar leefomgeving ooit onder water lag, verbindt zij de beweging van eb en vloed met het menselijke verlangen naar geborgenheid. Het ritme van de golven weerspiegelt voor haar het oergevoel van gedragen worden – van de baarmoeder tot het wiegen als kind – een ervaring die zij in haar werk opnieuw tastbaar wil maken.

Een ervaring om te voelen

Deze gedachte vertaalde zij naar een indringende installatie: een schommelstoel waarin bezoekers plaats konden nemen en zich lieten wiegen, terwijl zij luisterden naar een samenspel van zeegeluiden, pianoklanken en haar voorgedragen poëzie. De ervaring raakte velen diep; het fysieke gevoel van gedragen worden bracht een vergeten vorm van troost en veiligheid terug.

Haar werk verkent niet alleen het begin van het leven, maar ook het einde. In poëtische beelden schetst zij de kringloop van bestaan, waarin loslaten en voortbestaan naast elkaar mogen bestaan – als een zachte, troostrijke gedachte.

In samenwerking met kunstenaar Isaac van den Aker ontstond een bijzondere wisselwerking: zijn installatie van transparante bakstenen gevuld met bewegend zand versterkte het gevoel van voortdurende verandering en beweging. Zonder vooraf overleg bleken hun werken naadloos op elkaar aan te sluiten, wat het geheel een bijna magische samenhang gaf. Dit alles kwam samen in de Steenfabriek, in een prachtige expositie, in een prachtige omgeving.

Thuiskomen in jezelf

Voor Chawwa is thuiskomen geen vaste plek, maar een ervaring die zich kan bevinden in een landschap, bij een ander, of diep in jezelf. Juist dat besef – dat je jezelf als thuis kunt dragen – ziet zij als een van de grootste rijkdommen in het leven.

De portretfoto van Chawwa is gemaakt door Viorica Cernica.